vrijdag 30 december 2016

Ziektebeeld Parkinson


Veroorzaakt door het verlies van de zenuwcellen
Het is een progressieve aandoening. De aanmaak van dopamine wordt minder, deze worden gemaakt door zenuwcellen in de substantia nigra = een pigment houdende kern in het middendeel van de hersenen. Ook kan er aantasting van de normale functie van weefsel & cellen optreden in andere delen van de hersenen, met als gevolg een gebrek aan andere neurotransmitters zoals:
-       Serotonine
-       Acetylcholine
-       Noradrenaline

Serotonine:
Dit is een neurotransmitter in de hersenen, deze zorgt ervoor dat bepaalde processen goed verloopt. Serotonine wordt in het lichaam gemaakt door:
-       Uit de voeding worden eiwitten gehaald
-       Tryptofaan (= bouwsteen van een eiwit) is een aminozuur waaruit 5HTP wordt gemaakt
-       5HTP wordt in de hersenen & lever omgezet naar serotonine (5HTP is een tussen producten van de stofwisseling & onmisbaar voor de aanmaak van serotonine)

Acetylcholine
Dit is een neurotransmitter waarmee de hersenweefsel, organen & lichaamsprocessen kunnen worden aangestuurd. Het is een belangrijke stof, omdat het complete functioneren er mee wordt beïnvloed, dit doordat acetylcholine wordt ingezet voor de overdracht van de zenuwen naar de spieren.

Noradrenaline
Dit is een stresshormoon. Wordt geproduceerd in de bijniermerg. Mensen met teveel aan noradrenaline voelen zich angstig, gespannen of opgewonden. Mensen me te weinig aan noradrenaline voelen zich depressief. Als dit te lang aan houdt kan dit lichamelijke gevolgen hebben zoals:
-       Afbraak van de spieren
-       Gevaar voor ontstekingen
-       Hartziektes
-       Vaatziektes
-       Minder goed werkende spijsvertering
-       Minder zin in seks hebben
-       Sneller verouderen
-       Toename van het gewicht

Motorische symptomen gaan vaak samen met niet-motorische symptomen
De ziekte van Parkinson heeft als kenmerk motorische & niet-motorische symptomen. Motorische: dopamine tekort wordt gekenmerkt met traagheid, stijfheid & beven. Niet-motorische:
-       Autonome (zelfstandige) verschijnselen
o   Plotselinge bloeddrukdaling bij het gaan staan
o   Blaasledigingsproblemen/problemen met het legen van de blaas
o   Obstipatie
o   Erectiestoornissen
o    Speekselvloed
o   Verhoogde transpiratie
-       Slaapstoornissen
o   Afwijkend slaappatroon
o   Overmatig slapen overdag
o   Remslaap (snelle oogbewegingen) stoornissen
-       Psychische stoornissen
o   Apathie (gebrek aan emotie, motivatie, enthousiasme)
o   Lusteloosheid
o   Angststoornissen
o   Depressie
o   Cognitieve achteruitgang wat als resultaat dementie kan hebben
o   Hallucinaties

Symptomen leiden tot ernstig invaliditeit
De symptomen hebben gevolgen voor het dagelijks functioneren van iemand met Parkinson. Bewegingsvertraging leidt tot problemen bij het lopen, gebruik van alle spieren & spraak- & slikstoornissen. Hierdoor is er een hoger risico op vallen, fracturen, longontsteking, vermagering & hebben hulp nodig bij de ADL handelingen. Ook zijn er autonome verschijnselen zoals blaasfunctiestoornissen die kunnen leiden tot incontinentie & urineweginfecties. Uiteindelijk zullen ze invaliden worden.

Verschillende vormen van parkinsonisme veroorzaken hypokinetisch-rigide syndroom
De meest voorkomende oorzaak van de ziekte van parkinson is het hypokinetisch-rigide syndroom. Hierover wordt er gesproken wanneer de motorische verschijnselen de bewegingsvertraging & minstens 1 van de andere motorische symptomen kunnen worden vastgesteld. Dit syndroom kan een primaire of secundaire oorzaak hebben & wordt op basis daarvan ingedeeld in primair & secundaire parkinsonisme.

Ziekte van parkinson is primair parkinsonisme
De primaire parkinsonisme kan worden veroorzaakt door een neurodegeneratieve aandoening (aandoening met verval van het zenuwweefsel):
-       Ziekte van parkinson, onder te verdelen in familiaire of idiopathische (zonder aanwijsbare oorzaak) vorm van de ziekte van parkinson
-       Atypische (zonder kenmerkende eigenschap) primaire parkinsonisme, die gevolg zijn van een andere aandoening van de hersenen, zoals multipele systeem afrofie (MSA) & progressieve supranucleaire parese (PSP)

Secundair parkinsonisme is parkinsonisme door externe oorzaak
Hierbij gaat het vooral om parkinsonisme door een externe oorzaak, zoals medicamenteus, toxinen, infectieus, metabool & structureel.

Symptomen ontstaan na versnelde & jarenlange afbraak hersencellen
Als je ouder wordt neemt het aantal zenuwcellen af. Bij de ziekte van parkinson is er waarschijnlijk sprake van een versnelde afbraak van de hersencellen & is dit proces al 4 tot 5 jaar aan de gang voordat de ziekte zich openbaart. Een andere mogelijkheid is dat er in het verleden een voorval heeft plaatsgevonden met een versnelde cel verlies, gevolgd door het normale hersencelafbraakproces.

De ziekte van parkinson bestaat uit 2 fasen
De 2 fases waarin de ziekte van parkinson kan worden verdeeld zijn de preklinische fase & de klinische fase. De 1ste fase is de preklinische fase, waarin de symptomen nog niet tot uiting komen. Verschijnselen van de ziekte van parkinson ontstaan als het aantal dopaminerge zenuwcellen in de substantia nigra verminderd is tot ongeveer 40% van het oorspronkelijke aantal.

Na preklinische volgt klinische fase
Wordt onderverdeeld in:
-       De voorfase
o   Vage, aspecifiek (niet-specifieke) klachten waaronder snel vermoeid zijn, pijnen, prikkelingen &/of verlamde gevoelens in armen of benen, onzeker looppatroon, traagheid in handelen & stemmingsproblemen. In deze fase wordt daarnaast nog gezien reukstoornissen, slaapstoornissen (Remslaap gedragsstoornissen) & obstipatie
-       Manifeste fase (onmiddellijk herkenbaar)
o   Kenmerkende motorische verschijnselen worden zichtbaar. Daarnaast kunnen er na verloop van tijd ook nog autonome functiestoornissen & psychische stoornissen optreden, zoals stemmingsproblemen & cognitieve stoornissen

Sterke variatie in ziektebeeld tussen patiënten
Per persoon uit het ziektebeeld zich anders.

Neuro psychiatrische problemen komen vaak voor
Deze problemen komen veel voor bij de ziekte van parkinson & hebben daarnaast veel invloed op de kwaliteit van leven. De klachten die kunnen ontstaan zijn depressie 30-40%, angst & paniek 40%, apathie 17-70% & psychose 50%. De oorzaak van deze verschijnselen ontstaan voor een deel door de behandeling.

Diagnostiek gebaseerd op klinisch beeld (uit amnese & lichamelijk onderzoek)
Voor de diagnose van de ziekte van parkinson wordt gebruikt gemaakt van het klinisch beeld. Met als belangrijkste punten: begin van het beven & bewegingsvertraging, ontbreken van andere neurologische symptomen & een goede reactie op een proefbehandeling met het middel L-dopa, dit is een tussenproduct in de aanmaak van dopamine in het lichaam. De kernsymptomen zijn: beven, stijfheid, bewegingsvertraging & gestoorde houdingsbalans.

Behandeling gericht op symptoombestrijding
Als je de ziekte van parkinson hebt krijg je medicatie voor de symptoombestrijding, niet voor de genezing. Een geneesmiddel die hiervoor centraal staat is L-dopa.

Op den duur problemen door bijwerkingen medicatie
Na 10 jaar ervaren de meeste mensen met parkinson complicaties van de medicatie
-       bewegingsstoornissen
-       het onvoorspelbaar plotseling omslaan van een toestand van normale bewegingsmogelijkheid in een toestand met onwillekeurige schokkende bewegingen of sterk verminderde bewegingsmogelijkheid

-       psychische bijwerkingen zoals hallucinaties